Een vennootschap blijft bestaan, zolang deze niet failliet gaat of ontbonden (beëindigd) wordt. In de regel heeft het behouden van een vennootschap zonder activiteiten weinig nut. Het brengt zelfs alleen maar kosten met zich mee. Denk bijvoorbeeld aan de BTW-aangiften die desalniettemin ingediend moeten worden, Algemene Vergaderingen van Aandeelhouders (AvA’s) die ingepland moeten worden, administratie die bijgehouden moet worden en jaarrekeningen die opgesteld en gedeponeerd moeten worden. Om deze onnodige kosten te vermijden ligt het voor de hand om de vennootschap te ontbinden. Eén van de manieren van ontbinding is via een zogenoemde ’turboliquidatie’.

Turboliquidatie is een proces waarmee een B.V., vereniging of stichting op een versnelde manier kan worden ontbonden. Men heeft in principe enkel een besluit nodig van de Algemene vergadering van aandeelhouders of het bestuur (bij een stichting). Vervolgens moet de Kamer van Koophandel op de hoogte worden gebracht. De vereffening, die bij een gewone liquidatie volgt op de ontbinding, kan dan achterwege blijven. Dat is efficiënt en bespaart kosten en tijd. Belangrijke voorwaarde voor turboliquidatie is echter dat er geen baten meer zijn. Juist omdat er geen baten meer zijn, heeft de vereffening namelijk geen zin.

Risico’s van turboliquidatie

• Toch nog baten: indien na de turboliquidatie op enig moment blijkt dat er nog wel baten aanwezig zijn, dan kan de bestuurder aansprakelijk worden gesteld. Daarnaast kan het feit dat er nog baten zijn het gevolg hebben dat de vennootschap heropend wordt en een derde (doorgaans een advocaat) tot ‘vereffenaar’ wordt benoemd om de baten alsnog te verdelen;
• Oneigenlijke turboliquidatie: er bestaat ook een groot risico op persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder en/ of aandeelhouder als op enig moment blijkt dat de turboliquidatie voor oneigenlijke doelen wordt ingezet, bijvoorbeeld om betalingsverplichtingen te ontkomen;
• Alsnog faillissement: een crediteur kan ook na de turboliquidatie het faillissement van de vennootschap aanvragen en in het kader van dat faillissement zal de curator alsnog moeten onderzoeken of de bestuurders aansprakelijk zijn;

Let op: nieuwe wetgeving
Sinds 15 november 2023 is de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie van kracht, voornamelijk gericht op de bescherming van schuldeisers. Deze wet geldt in eerste instantie voor 2 jaar maar wordt tussentijds geevalueerd en kan worden verlengd. De nieuwe wet biedt meer duidelijkheid over het turboliquidatieproces en beschermt derden tijdens het liquidatieproces.

Op grond van deze tijdelijke wet dient het bestuur binnen 14 dagen na het besluit tot turboliquidatie een eindbalans opstellen met uitleg waarom er geen activa op de balans staan, en de jaarrekeningen van de jaren voorafgaand aan de turboliquidatie openbaar maken. Verder moet het bestuur openbaar maken dat een turboliquidatie plaatsvindt, waarbij expliciet wordt vermeld dat de eindbalans en jaarrekening te raadplegen zijn bij de Kamer van Koophandel. Dit alles in het kader van transparantie, ter bescherming van schuldeisers.

Nieuw is verder de mogelijkheid tot het opleggen van een bestuursverbod. Het Openbaar Ministerie kan een onderzoek instellen als er vermoedens zijn dat de regels voor turboliquidatie niet zijn nageleefd. Wanneer er een turboliquidatie heeft plaatsgevonden waarbij een of meerdere schuldeisers onbetaald is/ zijn gebleven en er aan een of meer van de volgende voorwaarden is voldaan, riskeert de bestuurder een bestuursverbod:

a. De bestuurder heeft opzettelijk/bewust gehandeld of nagelaten waardoor één of meer schuldeisers aanmerkelijk zijn benadeeld; en/of
b. De bestuurder in kwestie heeft niet voldaan aan de in de tijdelijke wet geldende verantwoordingsverplichtingen (de deponeringsverplichting en bekendmakingsverplichting); en/of
c. De bestuurder was in de twee voorafgaande jaren aan de turboliquidatie tenminste tweemaal betrokken bij een faillissement of een andere turboliquidatie waarbij één of meerdere schuldeisers onbetaald zijn gebleven en de bestuurder in dat kader een persoonlijk verwijt treft.

Op verzoek van het Openbaar Ministerie kan de rechtbank de bestuurder een bestuursverbod opleggen van wel maximaal vijf jaar(!). Gedurende deze periode kan de persoon aan wie het verbod is opgelegd niet als bestuurder of (Rvc) commissaris fungeren. Een zeer ingrijpende maatregel dus!

Tips voor de praktijk
Allereerst: bezint eer ge begint. Turboliquidatie klinkt aantrekkelijk, maar kan op een later moment als een boemerang terugkomen. Kies je er toch voor om het te doen, doe het dan op een zorgvuldige manier. Beëindig eerst alle lopende contracten, alle abonnementen (telefonie, internet, webhosting, administratie, mailservice, enz.), licenties, lidmaatschappen van netwerk- en business clubs, etc. Volg alle vereisten uit hoofde van de Tijdelijke wet transparantie turboliquidatie. Bewaar hoe dan ook de administratie van de vennootschap voor ten minste 7 jaar na de liquidatie.

Mocht u twijfelen of u een voorgenomen turboliquidatie volgens de regels uitvoert, dan kan het lonen de hulp van een professional in te schakelen. Neem contact op met mr. Alsuhairi om de mogelijkheden te bespreken.